خودکشی یک مشکل عمده و عمومی در زمینه سلامت و یکی از دلایل اصلی مرگ در آمریکا است. تاثیری که خودکشی دارد بسیار فراتر از شخصی است که میخواسته جان خود را بگیرد.
میتوان لیستی بلندبالا از تاثیرات خودکشی بر خانواده، دوستان، و جامعه تهیه کرد. با خواندن این مقاله میتوانید به خود، دوستان، یا اعضای خانوادهتان در زمینه یادگیری نشانهها، عوامل خطرساز، و علائم هشداردهنده خودکشی کمک کنید.
خودکشی چیست؟
خودکشی زمانی رخ میدهد که افراد با هدف پایان دادن به زندگیشان به طور مستقیم به خود آسیب میرسانند که این عمل منجر به مرگ آنها میشود.
زمانی که میخواهید به مرگی که با خودکشی رخ داده اشاره کنید، بهتر است از به کار بردن اصطلاحاتی مثل “مرتکب خودکشی” و «خودکشی موفقیت آمیز» اجتناب کنید زیرا بار معنایی منفیای دارند.
اصطلاح اقدام به خودکشی یا همان دست به خودکشی زدن، زمانی است که افراد با هدف پایان دادن به زندگیشان به خود آسیب میزنند، اما کاری که انجام دادهاند منجر به مرگشان نمیشود.
چه چیزی منجر به خودکشی میشود؟
دلیل مشخصی برای خودکشی وجود ندارد. اغلب خودکشیها زمانی اتفاق میفتند که منبع استرس و مشکلات سلامتی همزمان غم، یاس و ناامیدی در فرد به وجود میآورند.
رایجترین وضعیتی که با خودکشی همبستگی دارد افسردگی است که اکثراً تشخیص داده نشده یا درمان نشده است. مواردی مانند افسردگی، اضطراب، و مشکلاتی با مواد مخدر، خصوصاً زمانی که تشخیص داده نشوند، احتمال خودکشی را افزایش میدهند.
همچنان اهمیت دارد به این نکته توجه کنیم که خیلی از کسانی که سلامت روانشان را مدیریت میکنند هم با مسئله خودکشی درگیر هستند.
وقتی فشارهای زندگی از توان فرد برای مقابله فراتر میروند
خودکشی معمولاً حاصل یک اتفاق یا یک مشکل واحد نیست. در بیشتر موارد، مجموعهای از فشارهای روانی، اجتماعی و فردی در طول زمان روی هم انباشته میشوند و فرد را به نقطهای میرسانند که احساس میکند راه دیگری پیش رویش وجود ندارد.
در سالهای اخیر بسیاری از افراد با فشارهای متعددی روبهرو بودهاند؛ از مشکلات اقتصادی و شغلی گرفته تا نگرانی دربارۀ آینده، تجربه سوگهای فردی و جمعی، فرسودگی ناشی از بحرانهای طولانیمدت، احساس ناامنی و کاهش امید به تغییر شرایط.
این تجربهها لزوماً باعث خودکشی نمیشوند، اما میتوانند فشار روانی را افزایش دهند و در برخی افراد زمینهساز افسردگی، ناامیدی یا افکار خودکشی شوند. مهم است به یاد داشته باشیم که احساس ناامیدی، هرچقدر هم شدید باشد، به معنای بیراهحل بودن شرایط نیست و دریافت کمک تخصصی میتواند مسیر متفاوتی پیش روی فرد قرار دهد.
عوامل سلامتی:
- وضعیت سلامت روان
- افسردگی
- مشکلات سوءمصرف مواد
- اختلال دوقطبی
- اسکیزوفرنی
- ویژگیهای شخصیتی مثل پرخاشگری، تغییرات خلقی، و روابط ضعیف
- اختلال سلوک
- اختلالات اضطرابی
- مشکلات جدی جسمانی شامل درد
- صدمات ناشی از جراحی مغز
عوامل محیطی:
- دسترسی به وسایل مرگبار مانند اسلحه گرم و داروها
- استرس طولانی مدت، مانند آزار و اذیت، مشکلاتی در روابط یا بیکاری
- اتفاقات استرسزای زندگی، مثل طرد شدن، طلاق، و بحرانهای اقتصادی
- دیدن یا در معرض خودکشی فردی دیگر بودن
:عوامل مربوط به گذشته (سوابق فرد)
- اقدام به خودکشی در گذشته
- سابقه خانوادگی در زمینه خودکشی
- سوءاستفاده در زمان کودکی، مورد بیمحلی قرار گرفتن یا متحمل شدن تروما
افراد بین سنین ۱۴ الی ۲۴ سال و همچنین بالای ۶۰ سال بیشتر دست به خودکشی میزنند.
نشانههای هشداردهنده خودکشی چه هستند؟
زمانی که میخواهید بدانید شخصی قصد خودکشی دارد یا خیر، به تغییرات ایجاد شده در رفتارش یا ظهور رفتارهایی کاملاً جدید در او توجه کنید.
خصوصاً اگر این رفتارهای جدید یا تغییر رفتار مربوط به رخدادی دردناک و یا نوعی از دست دادن یا تغییری در زندگی فرد باشد. اکثر کسانی که جان خود را میگیرند یکی یا تعداد بیشتری از نشانههای زیر در رفتار یا صحبتهایشان دیده میشود.
نشانههایی در صحبتهایشان:
اگر فردی درباره موارد زیر حرف زد:
- کشتن خودش
- احساس ناامیدی
- هیچ دلیلی برای زندگی نداشتن
- بار اضافی بر دوش دیگران بودن
- حس زندانی بودن
- داشتن درد غیر قابل تحمل
نشانههایی در رفتار:
رفتارهایی که احتمالاً خطرناک هستند، خصوصاً اگر در ارتباط با رویدادی دردناک، از دست دادن یا تغییر در زندگی باشند:
- بالا رفتن مصرف الکل و مواد مخدر
- دنبال راهی برای پایان دادن به زندگی گشتن، مثلاً جستجوی روشهای خودکشی در اینترنت
- دست کشیدن از فعالیتهای مختلف
- دوریگزینی و انزواطلبی نسبت به خانواده و دوستان
- زیاد یا کم خوابیدن
- دیدن یا زنگ زدن به اشخاصی برای خداحافظی
- بخشیدن وسایل ارزشمندشان
- پرخاشگری
- خستگی و فرسودگی
نشانههایی در خلق:
افرادی که در فکر خودکشی هستند اغلب دچار یکی یا تعداد بیشتری از تغییرات خلقی زیر میشوند:
- افسردگی
- اضطراب
- از دست دادن علاقه
- تندمزاجی
- حس پستی/شرمساری
- خشم/ تشویش
- حس رهایی/پیشرفت ناگهانی
نشانههای هشداردهنده همیشه واضح نیستند
بسیاری از افراد تصور میکنند کسی که به خودکشی فکر میکند حتماً بهطور مستقیم دربارۀ آن صحبت خواهد کرد، اما در عمل همیشه چنین نیست.
گاهی فرد بیشتر از گذشته منزوی میشود، نسبت به آینده بیتفاوت به نظر میرسد، احساس میکند دیگران بدون او راحتتر خواهند بود یا بهتدریج ارتباط خود را با فعالیتها، دوستان و برنامههایی که قبلاً برایش مهم بودند از دست میدهد.
در برخی موارد نیز ممکن است فرد پس از یک دورۀ طولانی آشفتگی، ناگهان آرامتر به نظر برسد. اگر این تغییر ناگهانی همراه با ناامیدی شدید یا سایر نشانههای هشداردهنده باشد، بهتر است جدی گرفته شود و دربارۀ وضعیت او پرسوجو شود.
درمان و اقدامات مربوط به خودکشی
هم اکنون، فقط یک دارو، کلوزاپین، توسط FDA برای کاهش خطر خودکشی در بيماران مبتلا به اسکيزوفرنی تاييد شده. در یکی از تحقیقات مشخص شد مصرف قرصهای ضد افسردگی، ضد روانپریشی، و لیتیم خطر مرگ ناشی از خودکشی را کم میکنند.
مطالعات دیگری در زمینه داروی لیتیم انجام شده، مصرف لیتیم در اشخاص مبتلا به اختلال دوقطبی و افسردگی اساسی، احتمال خودکشی را کاهش داد اما هنوز این زمینه نیازمند تحقیقات بیشتری است.
برای درمان افرادی که اقدام به خودکشی کردهاند دو رویکرد رواندرمانی به اثبات رسیده:
رویکرد شناختی-رفتاری مختص به کسانی که دست به خودکشی زدهاند (CBT برای اقدامکنندگان به خودکشی) و رویکرد دیالاکتیکی-رفتاری (DBT) برای مبتلایان به اختلال شخصیت مرزی مثمر ثمر واقع شده است.
درمان افسردگی اساسی
مطالعات نشان داده است، آموزش متخصصین سلامت برای تشخیص و درمان افسردگی، راهی موثر در کاهش آمار خودکشی بوده است.
به دلیل اینکه این امر به اثبات رسیده، ما تصمیم گرفتیم که درمان افسردگی با دارو و روان درمانی را به طور مستقل برای شما توضیح دهیم.
اگر افسردگی خفیف باشد، ممکن است متخصص فقط با رواندرمانی کار را آغاز کند و اگر در طی زمان نشانهها بهبود نیافتند از دارودرمانی هم استفاده کند.
وقتی شروع به مصرف داروهای ضد افسردگی میکنید یا دوز آنها را افزایش میدهید، تعدادی از اشخاص خصوصاً کودکان، نوجوانان و جوانان، ممکن است دچار اضطراب، تشویش، بیقراری، تندمزاجی یا پرخاشگری شوند که احتمال دارد این تغییرات دوباره آنها را به سمت افکار خودکشی سوق دهد.
درمان اختلال دوقطبی
گروه دیگری که در خطر خودکشی قرار دارند، افراد مبتلا به اختلال دوقطبی هستند، مشخصه آنها تغییرات مداوم خلقی از خلق بالا (مانیک) به خلق پایین (افسردگی) میباشد، اغلب ما بین دورههای مانیک و افسردگی حالت خلقی طبیعی دارند.
بیشترین احتمال اقدام به خودکشی در افراد مبتلا به اختلال دوقطبی زمانی ست که در دوره افسردگی یا دورههای تجربه همزمان مانیک و افسردگی به سر میبرند.
اگر مبتلا به اختلال دو قطبی باشید، دکتر درمان را با تجویز داروهای تثبیتکننده خلق مانند لیتیم، ضد تشنجهای تثبیتکننده، یا داروهای ضد روانپریش آغاز خواهد کرد.
مصرف داروهای ضد افسردگی در دورههای افسردگی گاهی اوقات مهم است، اما هیچ شواهدی مبنی بر اینکه داروهای ضد افسردگی تاثیرشان در این مورد پایدار است، وجود ندارد.
درمان سوءمصرف مواد و الکل
زمانی که سوءمصرف مواد و الکل با سایر اختلالات مانند افسردگی یا اختلال دو قطبی ترکیب شود، احتمال خودکشی را افزایش میدهد.
وقتی درمان آغاز میشود، فرد باید درباره مصرف مواد و الکل کاملاً روراست و صادق باشد تا امنترین و مناسبترین درمان صورت گیرد.
همیشه درمانهای متفاوتی برای سوءمصرف مواد و الکل در دسترس هستند اما در همه این روشهای بخش روانی-اجتماعی درمان بسیار پررنگ است.
آمار و ارقام
ارقام ذکر شده در این بخش مختص به ایالات متحده آمریکا میباشد.
اقدام به خودکشی
وقتی بحث از خودکشی و اقدام به خودکشی به میان میآید، بر اساس ویژگیهای جمعیت شناسی مثل سن، جنسیت، نژاد، و قومیت تفاوتهای آماری وجود دارد. با این وجود، خودکشی در تمام گروههای مردمی رخ میدهد.
در آمریکا، هیچ سرشماری کاملی از اقدامات به خودکشی در دسترس نیست. اطلاعات و آمار موسسه کنترل و پیشگیری بیماریها (CDC)، از افرادِ بستری در بیمارستانها است که به خود صدمه زدند و جراحاتشان کشنده نبوده.
در سال ۲۰۱۵ (جدیدترین سالی که آمار و اطلاعات در دسترس است)، به طور تقریبی ۵۷۵۰۰۰ نفر به دلیل جراحات ناشی از آسیب به خود، به بیمارستان مراجعه کردند.
در سال ۲۰۱۸، بر اساس نظرسنجی ملی استفاده از دارو و سلامت روان مشخص شد ۰.۵ درصد از بزرگسال ۱۸ سال به بالا حداقل یک بار دست به خودکشی زدند.
یعنی چیزی حدود ۱.۴میلیون بزرگسال. گزارش اقدام به خودکشی در زنان ۱.۵ برابر بیشتر از مردان است. طبق جدیدترین بررسی مربوط به رفتارهای پرخطر
جوانان در سال ۲۰۱۷ ، ۷.۴درصد از نوجوانان بین مقاطع ۹-۱۲، گزارش دادهاند که حداقل یک بار در ۱۲ ماه گذشته اقدام به خودکشی کردهاند. دانشآموزان دختر دو برابر بیشتر از پسران دست به خودکشی زده بودند. دانشآموزان آمریکایی-آفریقایی تبار بالاترین آمار خودکشی را داشتند.
آیا گروههای خاصی از مردم، بیشتر در معرض خودکشی قرار دارند؟
بر اساس موسسه کنترل و پیشگیری بیماریها (CDC)، احتمال مرگ مردان در اثر خودکشی بیشتر از زنان است، در حالی که احتمال اقدام به خودکشی در زنان بالاتر است.
این امر به دلیل تفاوت در روشهای خودکشی است، مردان به احتمال بالاتری از روشهای کشندهتر مانند سلاح گرم یا خفگی (مثل دار زدن) استفاده میکنند.
در حالی که زنان بیشتر از مردان ممکن است به وسیله مسمویت خودکشی کنند.
بر اساس سازمان CDC، گروههای مردمی مشخصی بیشتر احتمال دارد خودکشی کنند. برای مثال، آمار خودکشی در سرخپوستان و اهالی بومی آلاسکا بسیار زیاد بوده، به دنبال آن سفید پوستان میانسال.
افراد آفریقایی-آمریکایی تبار کمترین آمار خودکشی را داشتند، و بعد از آنها مردم هیسپانیک (وابسته به آمریکای لاتین) در جایگاه بعدی بودند.
تنها مورد استثنا در این آمارهای ذکر شده، کودکان و جوانان بودند. کودکان آفریقایی-آمریکایی تبار زیر ۱۲ سال، آمار خودکشی بیشتری نسبت به کودکان سفید پوست داشتند.
خودکشی به عنوان دومین عامل مرگ در این گروه سنی کودکان، بعد از تصادفات ترافیکی، است؛ هر ساله ۴۲۵ کودک در اثر خودکشی جانشان را از دست میدهند.
برای مشاوره و رواندرمانی کودک خود، همراه شما هستیم.
با ما تماس بگیرید: 021 - 88652505 - 021 - 88652502
آیا افراد ممکن است برای جلب توجه دست به خودکشی بزنند؟
افکار یا رفتارهای مرتبط با خودکشی نشانهای از افسردگی و پریشانی شدید هستند و هشداریاند از اینکه فرد به کمک نیاز دارد. هر نشانه یا علامت هشداردهنده خودکشی نباید نادیده گرفته شود.
تمام حرفهای مربوط به خودکشی باید جدی گرفته شوند و نیازمند توجهاند. تهدید کردن به مرگ به وسیله خودکشی واکنش نرمالی نسبت به استرس نیست و نباید سرسری از آن گذشت.
صحبت کردن درباره خودکشی خطر را افزایش نمیدهد. امروزه پژوهشهای متعدد نشان دادهاند که صحبت محترمانه، مستقیم و بدون قضاوت دربارۀ افکار خودکشی باعث افزایش احتمال خودکشی نمیشود.
در بسیاری از موارد، پرسیدن سؤالاتی مانند: “این روزها به آسیب زدن به خودت فکر میکنی؟”،
“احساس میکنی زندگی دیگر ارزش ادامه دادن ندارد؟” میتواند فرصتی برای بیان احساسات و دریافت کمک فراهم کند.
سکوت کردن از ترس اینکه مبادا این افکار را در ذهن فرد ایجاد کنیم، مشخصا کمکی به حل مسئله نمیکند.
همدلی به جای قضاوت
افرادی که درباره خودکشی صحبت میکنند یا نشانههایی از ناامیدی شدید نشان میدهند، بیش از هر چیز به شنیده شدن و دریافت حمایت نیاز دارند.
گاهی اطرافیان از روی ناآگاهی جملاتی مانند «برای جلب توجه این حرفها را میزند» یا «اگر واقعاً قصدش را داشت حرفی نمیزد و انجامش میداد» مطرح میکنند. چنین واکنشهایی میتواند احساس تنهایی و درماندگی فرد را بیشتر کند.
به جای قضاوت، بهتر است با آرامش و بدون سرزنش به حرفهای او گوش دهیم، نگرانی خود را بیان کنیم و او را برای دریافت کمک حرفهای تشویق کنیم. شنیده شدن و جدی گرفته شدن میتواند برای فردی که در بحران قرار دارد بسیار ارزشمند باشد.
اگر درباره خودکشی از کسی پرسوجو کنید، آیا فکر خودکشی را به سرش انداختهاید؟!
پرسیدن از کسی درباره خودکشی ضرر و خطری ندارد. اینکه صحبت در مورد خودکشی ایده این عمل را به جان فرد میاندازد یک باور غلط و رایج است. این امر حقیقت ندارد.
مطالعات متعددی در این مورد صورت گرفته که نشان میدهند پرسش از افراد درباره افکار یا اعمال مختص به خودکشی، داشتن چنین افکاری را افزایش نمیدهند.
در واقع، پرسش مستقیم سوال «آیا به این فکر میکنی که خودت رو بکشی»، میتواند بهترین راه برای تشخیص کسی باشد که در خطر انجام این کار است.
چه کار باید بکنم اگر کسی پیامها یا نوشتههای مربوط به خودکشی در فضای مجازی قرار میدهد؟
دانستن چگونگی درخواست کمک برای دوستی که درون فضای مجازی پستهای مرتبط با خودکشی میگذارد میتواند جان او را نجات دهد. بسیاری از فضاهای مجازی، فرآیندی دارند برای گزارش مطالب مربوط به خودکشی تا برای آن شخص درخواست کمک کنند.
قسمت عمدهای از تحلیلهای این فضاهای مجازی برای شناسایی افراد مستعد به خودکشی، قرار میگیرد. هر کدام راههای مختلفی برای چگونگی پاسخ دادن به شخصی که محتوای خودکشی در آن فضا منتشر میکنند، ارائه میدهند.
چه کار باید بکنم اگر خودم یا عزیزانم در بحران مرتبط با افکار خودکشی باشیم؟
اگر همین حالا به کمک فوری نیاز دارید…
اگر افکار خودکشی شدید شدهاند، اگر برای آسیب رساندن به خود برنامهریزی کردهاید، یا اگر احساس میکنید ممکن است به خود آسیب بزنید، منتظر نمانید.
در چنین شرایطی لازم است فوراً با یک فرد مورد اعتماد تماس بگیرید، به نزدیکترین مرکز درمانی یا اورژانس مراجعه کنید و از تنها ماندن خودداری کنید.
همچنین میتوانید از خدمات حمایتی زیر استفاده کنید:
- سامانه پیشگیری از خودکشی طعم گیلاس
- سامانه صدای مشاور: ۱۴۸۰
- اورژانس اجتماعی: ۱۲۳
- مراکز مشاوره، روانشناسان و روانپزشکان (اینجا میتونید اگر خواستید گزینۀ تماس فوری به چمان رو هم مطرح کنید.)
کمک خواستن نشانه ضعف نیست؛ بلکه اقدامی مهم برای حفظ جان و سلامت شماست.
اگر حال خودتان یا کسی که میشناسید نشانهها و علائم هشداردهنده خودکشی، تغییراتی در رفتار یا اکتساب رفتارهای جدید داشته است، به محض امکان از افراد و سازمانهای معتبر در زمینۀ پیشگیری از خودکشی کمک بخواهید.
اغلب، خانواده و دوستان اولین کسانی هستند که نشانههای مربوط به خودکشی را تشخیص داده و اولین قدم آنها در یافتن بهترین درمان با متخصصین سلامت روان، را برمیدارند. اگر کسی به شما گفت که قصد دارد خودش را بکشد، او را تنها نگذاشته و مراقبتها و حمایتهای روحی و عاطفی لازم را برایش انجام دهید.
هرگز به کسی قول ندهید که افکار مربوط به خودکشی او را به دیگران نمیگویید. این موضوع را با اعضای خانواده و دوستان قابل اعتماد در میان بگذارید، یا اگر دانشآموز هستید به یک شخص بزرگسال که با او احساس راحتی دارید، بگویید.
ما از ساعت 8 تا 21 در کلینیک هستیم. برای رزرو وقت مشاوره و روانشناسی تماس بگیرید:
