امیدوار بودن نوعی طرز فکر است نه راهی برای منفعل بودن. وقتی امور مطابق میل شما پیش نمیرود امیدواری حقهای نیست که از آن برای بهتر شدن حالتان استفاده کنید. امید به زندگی نوعی تفکر است که به پرورش نیاز دارد و با حس اعتماد بهنفس همراه است.
امید ابزاری موثر برای مقابله با سختیهاست.
ریشه هندواروپایی واژه “امید” به معنای منحنی و خمیدگی است. به این منظور امید به ما کمک کند که در صورت بسته بودن مسیر اصلی راه دیگری به سوی پیشرفت پیدا کنیم. معنای عبری و یونانی واژه امید “داشتن انتظاری از روی اطمینان” است.
شاید این روزها برای شما هم پیش آمده باشد که با وجود تمام تلاشها، نگرانی درباره آینده، فشارهای اقتصادی، تغییرات سریع زندگی، اخبار ناگوار یا تجربه اتفاقات دشوار، احساس کنید امیدتان نسبت به گذشته کمتر شده است. چنین احساسی در شرایط پراسترس طبیعی است؛ اما امید به معنای نادیده گرفتن واقعیت یا خوشبینی افراطی نیست.
در روانشناسی، امید صرفاً یک احساس خوشایند نیست، بلکه مهارتی قابل یادگیری است. پژوهشها نشان میدهند افراد امیدوار معمولاً دو ویژگی مهم دارند: نخست اینکه باور دارند میتوانند بر شرایط اثر بگذارند و دوم اینکه اگر یک مسیر به نتیجه نرسد، قادرند راه دیگری برای رسیدن به هدف پیدا کنند.
به همین دلیل، امید با برنامهریزی، انعطافپذیری، حل مسئله و اقدام عملی ارتباط مستقیم دارد و به ما کمک میکند حتی در شرایط سخت نیز مسیرهای تازهای برای ادامه زندگی پیدا کنیم و برای رسیدن به اهدافمان قدم برداریم.
اما یک فرد امیدوار چه خصوصیاتی دارد؟
گاهی امید با مثبتاندیشی اشتباه گرفته میشود. امیدوار بودن به این معنا نیست که مشکلات را انکار کنیم یا همیشه حال خوبی داشته باشیم. افراد امیدوار نیز ممکن است غمگین، مضطرب یا ناامید شوند؛ اما تفاوت آنها در این است که پس از مدتی دوباره به دنبال راهحل میگردند و باور دارند که شرایط میتواند تغییر کند.
اگر شما احساس میکنید بیشتر ویژگیهای زیر متناسب با شخصیت شماست پس شما فردی امیدوار هستید:
- هرگاه با مشکلی روبهرو میشوید به دنبال راه حل هستید.
- شما این قابلیت را دارید که رویاهایتان را به اهدافی مشخص بدل کنید، برای این اهداف برنامهریزی کنید و در جهت رسیدن به آنها تلاش کنید.
- شما از آنچه دارید سپاس گزارید اما همچنان در جهت بهبود خود تلاش میکنید.
- شما فردی متفکر و جستجوگر هستید که هنگام رویارویی با ایدههای جدید نمیهراسید.
- حتی زمانی که هیچچیز در جای درست خود نیست شما خوشبین هستید و میدانید اگر شکست بخورید اطلاعات ارزشمندی بهدست میآورید که برای موفقیتهای بعدی به شما کمک خواهد کرد.
- شما قادرید در لحظه زندگی کنید.
شاید شما فقط چند مورد از این خصوصیات را داشته باشید یا اصلاً هیچکدام در شما وجود نداشته باشند. در این صورت اگر میخواهید فردی امیدوار شوید با ما همراه باشید و این شش تکنیک را امتحان کنید. ما در این مقاله تلاش میکنیم به شما بیاموزیم که چگونه در زندگیتان امید را مزه مزه کنید.
چرا این روزها حفظ امید سختتر شده است؟
بسیاری از افراد در سالهای اخیر فشارهای متعددی را تجربه کردهاند؛ از نگرانیهای اقتصادی و شغلی گرفته تا تغییرات سریع سبک زندگی به واسطۀ بیثباتی شرایط، اخبار ناگوار، نااطمینانی نسبت به آینده و فرسودگی ناشی از استرسهای طولانیمدت.
طبیعی است که چنین شرایطی بر میزان امید، انگیزه و انرژی روانی افراد اثر بگذارد. با این حال، حتی در چنین موقعیتهایی نیز میتوان با یادگیری برخی مهارتهای روانشناختی، امید را دوباره تقویت کرد.
1. افکار منفیتان را مدیریت کنید
اکثر افراد درست در زمانهای چالشبرانگیز دچار چرخه بیپایانی از افکار منفی میشوند. برای کاهش افکار منفیتان به جنبههای مثبت روز خود فکر کنید.
فهرستی از ویژگیهای مثبتتان و مهارتهایتان که باعث حس افتخار در شما میشوند تهیه کنید و همراه خود داشته باشید. مثل: پشتکار داشتن، کوشا بودن، دقیق بودن و … در مواقع استرس و ناامیدی این لیست را مرور کرده و از مهارتهایتان برای غلبه بر مشکلات استفاده کنید.
2. با چالشهای زندگیتان روبهرو شوید
یاد بگیرید صبور باشید. خطاهای احتمالی تفکر را به هنگام ارزیابی موقعیت در نظر بگیرید. اگر برای موقعیت پیش آمده پیشبینیهای ناامیدانه میکنید متوقف شوید و در لحظه بمانید.
اینکه بیاموزید چگونه با شرایط چالشبرانگیز مقابله کنید در بالا بردن اعتماد بنفس شما و توانایی مدیریت احساساتتان تاثیرگذار است.
برای رزرو وقت روانشناسی بالینی با ما تماس بگیرید:
3. در زندگی دیگران تاثیری مثبت بگذارید
زمانی که تصمیم میگیرید به شخص دیگری کمک کنید یعنی از زندگی خودتان برای لحظهای خارج میشوید. این تجربه به شما کمک میکند تا به مشکلاتی که دیگران در زندگی دارند هم نگاهی بیندازید و درک کنید که زندگی هیچکس خالی از مشکل نیست.
همچنین کمک کردن به دیگران باعث میشود ویژگیهای مثبتی که در شما وجود دارند تقویت شده و دیگران هم از این ویژگیها بهرهمند شوند.
4. در جمع افراد مثبت قرار بگیرید
اینکه بتوانید در میان افراد مثبت برای خود جایی پیدا کنید باعث رشد ویژگیهای مثبت شما میشود.
در میان دوستان و خانواده شما کدامیک همیشه به نیمه پر لیوان توجه میکند؟ سعی کنید با این افراد بیشتر در ارتباط باشید. رفتار مثبت این افراد به عنوان نمونهای از طریقه درست اندیشیدن برای همیشه در ذهن شما باقی خواهد ماند.
ذهن ما تحت تأثیر اطلاعاتی قرار میگیرد که هر روز دریافت میکند. اگر بیشتر زمان خود را صرف دنبال کردن اخبار منفی یا مقایسه مداوم خود با دیگران در شبکههای اجتماعی کنیم، ممکن است احساس ناامیدی افزایش پیدا کند. محدود کردن زمان استفاده از شبکههای اجتماعی، دنبال کردن منابع معتبر و ایجاد تعادل میان اخبار و فعالیتهای لذتبخش، میتواند به حفظ امید کمک کند.
5. به جای تمرکز به روی مشکلات بر راه حلها متمرکز شوید
برای حفظ حس امیدواری باید بر روی متغیرهای تحت کنترل خود تمرکز کنید. اهمیت این امر زمانی است که نیروهایی خارج از کنترل ما برایمان دردسرآفرین میشوند.
همواره باید به یاد داشته باشیم که در هر شرایطی کنترل برخی از متغیرها با ماست پس باید برای غلبه بر مشکلات بزرگ آنها را به پروژههایی کوچک و در دسترس تبدیل کنیم. هر موفقیت کوچک، احساس توانمندی را افزایش میدهد و انگیزه ادامه مسیر را بیشتر میکند. این کار به تقویت توانایی شما برای حل مشکلات کمک خواهد کرد.
6. بر روی اموری که در زندگیتان تاثیرگذار هستند، تمرکز کنید
تمرکز کردن بر روی امور مثبت باعث میشود در زندگیتان هدفدار شده و انگیزه و اعتمادبنفس بیشتری برای ادامه مسیر داشته باشید.
رویدادهای مثبت زندگیتان را روزانه در دفتری بنویسید. همواره به خاطر داشته باشید که تمرکز کردن بر روی افکار منفی برای ذهن شما آسانتر است چرا که ذهن خاطرات منفی را بهتر به خاطر میآورد.
داشتن چشماندازی مثبت در زندگی مانند یک عضله است که با تمرین بیشتر میتوانید آن را تقویت کنید.
چه زمانی ناامیدی نیاز به کمک تخصصی دارد؟
گاهی احساس ناامیدی آنقدر شدید یا طولانی میشود که بر خواب، اشتها، روابط، کار یا تحصیل اثر میگذارد. اگر احساس میکنید هفتههاست انگیزه انجام فعالیتهای روزانه را از دست دادهاید، همه چیز برایتان بیمعنا شده یا افکار آسیب زدن به خود به ذهنتان میآید، بهتر است هرچه زودتر از روانشناس یا روانپزشک کمک بگیرید.
دریافت کمک تخصصی نشانه ضعف نیست، بلکه یکی از مهمترین قدمها برای مراقبت از سلامت روان است.
امید مهارتی است که با تمرین، تجربه و یادگیری تقویت میشود. ممکن است همیشه نتوانیم شرایط زندگی را تغییر دهیم، اما میتوانیم شیوه مواجهه با آن را تغییر دهیم و نگاه امیدوارانهتری نسبت به آینده بسازیم. اگر احساس میکنید ناامیدی، اضطراب یا فشارهای زندگی کیفیت زندگی شما را کاهش دادهاند، دریافت کمک تخصصی میتواند مسیر بازگشت به احساس امید و آرامش را هموارتر کند.
ما در مرکز مشاوره و خدمات روانشناسی چمان در کنار شما هستیم و به شما کمک میکنیم تفکر امیدوارانه و مثبت را بیاموزید و با استفاده از روشهای علمی و متناسب با شرایط منحصربهفردتان، امید، تابآوری و کیفیت زندگی خود را تقویت کرده و این مهارتها را در زندگی روزمره به کار ببندید.
ما در مرکز مشاوره و خدمات روانشناسی چمان در کنار شما هستیم و به شما کمک میکنیم تا تفکر امیدوارانه و مثبت را آموخته و در زندگی تان به کار ببندید.
عالی