تهوع ناشی از اضطراب چیست؟
اضطراب پاسخی به استرس است و میتواند نشانههای جسمانی و روانشناختی متعددی ایجاد کند.
زمانی که حس میکنید زیادی مضطرب هستید، متوجه میشوید که ضربان قلبتان تندتر میزند و تنفس هم سریعتر شده و شاید حس کنید به صورت دورهای حالت تهوع دارید.
لحظاتی در حین اضطراب شدید، ممکن است فقط یکم احساس حالت تهوع داشته باشید. این حس «دل آشوبه» و حالت تهوع، احتمالاً قبل از ارائهی کنفرانس عمومی یا مصاحبهی شغلی به شما دست میدهد. این نوع از حالت تهوع در مدت کوتاهی از بین میرود.
اما گاهی اوقات، حالت تهوع ناشی از استرس و اضطراب کاملاً دستگاه گوارشی شکم را بیمار میکند. آنقدر دلتان پیچ میزند که مجبور هستید مدام به دستشویی بروید. در این زمان شاید حتی دچار استفراغ خشک شوید.
همه گاهی دچار اضطراب و استرس میشوند. این موضوع غیر عادی و لزوماً بد نیست. اما اگر مدام احساس اضطراب همراه با حالت تهوع دارید میتواند .مشکلساز باشد در این مقاله از کلینیک روانشناسی چمان به حالت تهوع ناشی از اضطراب و استرس، راههای کنترل آن، و اینکه چه زمانی باید به دکتر .مراجعه کنید میپردازیم
چه چیزی باعث حالت تهوع ناشی از اضطراب میشود؟
- ضربان قلب افزایش یابد
- میزان تنفس بالا رود
- ماهیچهها منقبض شوند
- خون بیشتری به مغز فرستاده شود
در سالهای اخیر، بسیاری از افراد برای مدت طولانی با فشارهای روانی مختلفی زندگی کردهاند؛ از نگرانیهای اقتصادی و شغلی گرفته تا تجربه سوگ، بحرانهای اجتماعی، ناامنی، اخبار نگرانکننده و ابهام نسبت به آینده.
وقتی بدن برای هفتهها یا ماهها در وضعیت آمادهباش باقی بماند، این فشارها ممکن است فقط به شکل نگرانی یا اضطراب بروز نکنند، بلکه خود را به صورت علائم جسمی مانند دلآشوبه، تهوع، دلدرد، نفخ یا تغییر در عملکرد دستگاه گوارش نشان دهند. به همین دلیل، اگر احساس میکنید این روزها معدهتان بیش از گذشته به استرس واکنش نشان میدهد، این تجربه فقط مختص شما نیست و افراد زیادی در شرایط مشابه چنین علائمی را گزارش میکنند.
استرس و اضطراب میتوانند تقریباً بر بدن همه تاثیر بگذارند؛ که این شامل قلب و عروق وابسته به آن، غدد درونریز، دستگاه اسکلتی-عضلانی، اعصاب، دستگاه تولید مثل، و دستگاه تنفسی میشود.
- حالت تهوع، استفراغ
- سوزش معده، رفلکس اسید معده
- دل درد، نفخ، ورم
- اسهال، یبوست، اسپاسمهای دردناک در روده
ارتباط مغز و دستگاه گوارش
امروزه پژوهشهای زیادی نشان دادهاند که مغز و دستگاه گوارش ارتباطی دوطرفه با یکدیگر دارند. به همین دلیل گاهی احساسات و فشارهای روانی میتوانند به شکل علائم جسمی مانند تهوع، دلدرد، نفخ یا تغییر در عملکرد روده ظاهر شوند
به همین ترتیب، مشکلات گوارشی مزمن نیز ممکن است باعث افزایش اضطراب یا نگرانی شوند. به همین دلیل متخصصان سلامت روان و پزشکان، امروزه به سلامت روان و سلامت جسم به عنوان دو بخش جدا از هم نگاه نمیکنند، بلکه آنها را کاملاً به یکدیگر مرتبط میدانند.
اختلالات اضطرابی که ممکن است منجر به حالت تهوع شوند:
- اختلال اضطراب فراگیر (GAD)
- اختلال وحشت زدگی
- فوبیا
- اختلال استرس پس آسیبی (PTSD)
- اختلال اضطراب اجتماعی
اگر بدون دلیل مشخصی اغلب حالت تهوع دارید، میتواند تاثیر بدی در زندگی روزانهتان بگذارد. اختلالات اضطرابی که هنوز تشخص داده نشدهاند میتوانند باعث ایجاد مشکلات دیگر مانند افسردگی شوند. اما به خاطر داشته باشید تجربهی تهوع به تنهایی به معنای ابتلا به یکی از این اختلالات نبوده و تشخیص آن نیازمند ارزیابی توسط متخصص سلامت روان است.
چگونه تهوع از اضطراب را متوقف کنیم؟
بسیاری از مشکلات روانشناختی با رواندرمانی و دارودرمانی قابل حله.
برای رزرو وقت روانشناسی بالینی با ما تماس بگیرید:
88652505 | 88652502 | 021
کنار آمدن با اضطراب
وقتی مضطرب هستید، سعی کنید بر زمان حال تمرکز کنید. به چیزی که اکنون در حال وقوع است توجه کنید و به خود یادآور شوید که جایتان امن است و این احساس اضطراب میگذرد.
عمیق و طولانی نفس بکشید. یا سعی کنید حواستان را با گوش دادن به آهنگ مورد علاقهتان یا برعکس شمردن از ۱۰۰، پرت کنید.
زمان میبرد تا بدنتان این پیام که در خطر ناگهانی نیستید را دریافت کند، بنابراین خیلی به خود سخت نگیرید.
-تنفس آرام و عمیق
وقتی مضطرب هستید، تنفس معمولاً سریع و سطحی میشود و این موضوع میتواند احساس تهوع و دلآشوبه را تشدید کند. چند دقیقه نفس کشیدن آرام و عمیق به بدن پیام میدهد که خطر برطرف شده و به کاهش علائم اضطراب کمک میکند.
-تمرینات ذهن آگاهی
ذهنآگاهی یعنی بدون قضاوت، توجه خود را به لحظهی اکنون معطوف کنید. به جای درگیر شدن با نگرانیهای آینده یا اتفاقات گذشته، سعی کنید روی تنفس، صداهای اطراف یا احساسات بدنی خود تمرکز کنید. این تمرین میتواند شدت اضطراب و علائم جسمی آن را کاهش دهد.
-تکنیک ۵-۴-۳-۲-۱
اگر احساس میکنید اضطراب در حال شدید شدن است، این تمرین میتواند به آرام شدن ذهن کمک کند. سعی کنید:
۱- مزهای را که احساس میکنید یا یک ویژگی مثبت دربارهی خودتان بیان کنید.
۲- بویی را که حس میکنید نام ببرید.
۳- صدایی را که میشنوید تشخیص دهید.
۴- چیزی را که لمس میکنید احساس کنید.
۵- چیزی را که میبینید نام ببرید.
این تکنیک توجه شما را از افکار اضطرابآور به محیط اطراف برمیگرداند و به کاهش شدت اضطراب کمک میکند.
قرار نیست استرس را حذف کنیم؛ هدف، مدیریت آن است.
بسیاری از افراد تصور میکنند اگر هنوز استرس دارند، یعنی در کنترل آن موفق نبودهاند. در حالی که استرس بخشی طبیعی از زندگی است و هدف درمان، از بین بردن کامل آن نیست.
آنچه اهمیت دارد این است که یاد بگیریم بدن و ذهن خود را بعد از دورههای استرس دوباره به حالت آرامش برگردانیم. مهارتهایی مانند تنظیم هیجان، تمرینهای تنفسی، ذهنآگاهی، ورزش منظم و در برخی موارد رواندرمانی میتوانند در این مسیر کمککننده باشند.
سایر کارهایی که در بلندمدت میتوانید برای مقابله با اضطراب انجام دهید:
- ورزش مداوم
- رژیم غذایی متعادل و سالم
- محدود کردن کافئين و الکل
- خواب کافی
- ارتباط با دوستان
- تمرینات ذهن آگاهی مانند تمرینات تنفسی و مدیتیشن
هنگام حالت تهوع چه کار کنیم:
- مقدار کوچکی مادهی خشک بخورید، مثل بیسکوییت یا قطعه نان کوچک.
- به آرامی مقداری آب یا چیزی خنک و سبک بنوشید.
- اگر لباس تنتان تنگ است، عوض کنید و لباس راحتی که به شکمتان فشار نمیآورد تن کنید.
- سعی کنید با نفسهای عمیق و طولانی خود را آرام کنید.
وقتی حالت تهوع دارید، کارهای زیر را انجام ندهید:
- مصرف غذاهای سرخکرده، چرب، و شیرین
- مخلوطی از غذاهای سرد و گرم
- ورزش بدنی سنگین
اگر حالت تهوع و استفراغتان ادامه یافت یا بدتر شد موارد دیگری هستن که به شما در جلوگیری و توقف استفراغ کمک میکنند:
- به مقدار خیلی کم آب بنوشید تا مایعات از دست رفته بدتان جبران شوند.
- استراحت کرده و از انجام فعالیتهای بدنی پرهیز کنید.
- تا زمانی که حالت تهوعتان تمام نشده غذاهای جامد نخورید.
در زمان طولانی:
- از غذاهای سنگین و چرب دوری کنید.
- بدنتان را هیدراته نگه دارید (آب بنوشید)، اما مصرف الکل و کافئین را محدود کنید.
- به جای سه وعدهی غذایی سنگین، وعدههای غذایی سبک ولی متعدد در طول روز داشته باشید.
- اگر لازم دارید از قرصهای بدون نسخهی حالت تهوع استفاده کنید با دکترتان مشورت کنید.
چرا این روزها افراد بیشتری دلآشوبه و مشکلات گوارشی را تجربه میکنند؟
در سالهای اخیر بسیاری از افراد احساس میکنند بدون آنکه بیماری جسمی مشخصی داشته باشند، بیشتر از گذشته دچار دلآشوبه، احساس سنگینی معده یا تهوع میشوند. این موضوع میتواند با فشارهای روانی طولانیمدت ارتباط داشته باشد.
نگرانی دربارهی آینده، مشکلات اقتصادی، مسئولیتهای شغلی و خانوادگی، تجربهی سوگ و بحرانهای جمعی و قرار گرفتن مداوم در معرض اخبار نگرانکننده، همگی میتوانند بدن را برای مدت طولانی در وضعیت آمادهباش نگه دارند. در چنین شرایطی، دستگاه گوارش یکی از نخستین بخشهایی است که به استرس واکنش نشان میدهد.
به همین دلیل، گاهی تهوع یا دلآشوبه تنها یک مشکل گوارشی نیست، بلکه راهی است که بدن از طریق آن فشارهای روانی را نشان میدهد.
چه زمانی به دکتر مراجعه کنیم؟
چه زمانی بهتر است علت جسمی هم بررسی شود؟
اگر تهوع برای مدت طولانی ادامه پیدا کرده است، همراه با کاهش وزن، استفراغ مکرر، درد شدید شکم، خونریزی گوارشی یا تب است، لازم است علاوه بر بررسی وضعیت روان، از نظر بیماریهای جسمی نیز توسط پزشک ارزیابی شوید.
گاهی علت تهوع، اضطراب است و گاهی یک بیماری جسمی زمینهای وجود دارد. بررسی همزمان هر دو احتمال باعث میشود درمان دقیقتر و مؤثرتری انجام شود.
در نهایت…
کلینیک روانشناسی چمان
کمک در دسترس است. اضطراب، حالت تهوع، و اختلالات اضطرابی میتوانند شناسایی و به طور موثری درمان شوند.
ما در کیلینک مشاوره و روانشناسی چمان با ارائهی خدمات درمانی توسط روانشناسان، رواندرمانگران، و روانپزشکان متخصص در زمینهی درمان مشکلات و اختلالات روانشناختی میتوانیم در این راه به شما کمک کرده و همراهتان باشیم.
ما از ساعت 8 تا 21 در کلینیک هستیم. برای رزرو وقت مشاوره و روانشناسی تماس بگیرید:
سلام
سلام روز بخیر
من زمانی که کنفرانس یا اجرا دارم و زمانی که قراره تو شرایط مهم صحبت بکنم حالت تهوع میگیرم .. خیلی هم شدیده و اجازه ی صحبت کردن به من نمیده .. خیلی برام عذاب اوره .. من برای اون موقعیت استرس ندارم فقط استرس اینو دارم که نکنه توی اون موقعیت حالت تهوع بگیرم و حالا دیگه به صورت رندوم سراغم میاد .. واقعا داره عذابم میده باید چیکار کنم؟
سلام روز شما هم بخیر. به نظر میرسه این موضوع به عملکرد شما در زمینههای مختلف لطمه میزنه بنابراین ما پیشنهاد میدیم از روانشناس کمک بگیرید.
استفراغ کن و بزار ترست بریزه و تموم میشه
سلام دوست عزیز من مدتهاست که دقیقا همین مشکل شما رو دارم و راه های زیادی رو برای درمان طی کردم اعم از روانشناس اما هنوز بطور کامل موفق نشدم.
ایکاش میشد بتونم با شما ارتباط بگیرم و تجربیاتمون رو به اشتراک بگذاریم
ایمیل من mohammad.pc021@gmail.com
باسلام..من. شغلم آرایشگری هست..چند وقتی هست. زمانی که درحال اصلاح مو هستم. اگر همان زمان. رفیقی که. اونم. ارایشگر باشد. نزد من بیاید..در کنارم به ایستت…چند دقیقه ای یکبار حالت تهوع میگیرم. احساس لرزش دست هم میبینم. .در کل. در حال. کاری . باشم.. یک رقیب. در کنارم. باشد. حالت لرزش و حالت تهوع میگیرم وخیلی هم. عذاب اور است. حتی. میخواست. دیگر دمبال کار یا شغلی نروم. از بس. این جریان. عذابم میدهد لطفا. مرا راهنمای کنید
با سلام
من هر گاه دچار استرس میشم به حدی دچار تهوع ودلپیچه میشم که دیگه حتی ایستادن وراه رفتن برام مشکل میشه وضعف شدیدی تمام بدنم ومیگیره وتهوع به حدی برام عذاب اور میشه که تصورش سخته..ایا میشه در زمان استرس دارویی مصرف کنیم که لاعقل تهوع از بین بره
سلام و وقت بخیر. بهتره با متخصص روانشناس در این باره مشورت کنید در صورت نیاز ایشون شما رو به روانپزشک ارجاع خواهند داد.